یکی از سوالاتی که خیلی وقت‌ها از متقاضیانی می‌شنویم که یک دوره از زندگی‌شون رو در کانادا، آمریکا، انگلیس یا هر کشور انگلیسی‌زبان دیگه‌ای گذروندن، اینه: «مدرک من که از اول به انگلیسی صادر شده، چرا باید دوباره ترجمه بشه؟» سوال کاملاً منطقی‌ایه، و جوابش هم اونقدرها که فکر می‌کنید ساده نیست. بعضی وقت‌ها واقعاً نیازی به ترجمه نیست، ولی در خیلی موارد دیگه، حتی یک مدرک انگلیسی‌زبان هم باید از فیلتر ترجمه ناتی رد بشه. توی این مقاله دقیق می‌بینیم قانون واقعی چیه و کجاها باید احتیاط کنید.

قانون کلی اداره مهاجرت استرالیا درباره مدارک انگلیسی‌زبان

طبق دستورالعمل رسمی وزارت کشور استرالیا (Department of Home Affairs)، اگر مدرکی از ابتدا و به‌طور کامل به زبان انگلیسی صادر شده باشه، در حالت عادی نیازی به ترجمه ندارد. یعنی اگر مدرک تحصیلی شما از یک دانشگاه در تورنتو یا شیکاگو صادر شده و تمام متنش، از عنوان مدرک گرفته تا مهر و امضای دانشگاه، به انگلیسی است، معمولاً همون نسخه اصلی برای پرونده کافیه.

اما نکته‌ی مهم اینجاست: این قانون «کلی» است، نه مطلق. چند استثنا وجود داره که باعث می‌شه حتی یک مدرک انگلیسی‌زبان هم به ترجمه یا حداقل به تاییدیه‌ی اضافه نیاز پیدا کنه.

چه زمانی مدرک انگلیسی‌زبان هم به ترجمه یا تایید نیاز دارد؟

۱. وقتی بخشی از مدرک به زبان دیگری است

خیلی از مدارک، حتی اگر عمدتاً انگلیسی باشن، ممکنه یک مهر، یادداشت حاشیه‌ای یا امضای رسمی به زبان دیگری (مثلاً فرانسه در برخی مدارک کانادایی، به خصوص از استان کبک) داشته باشن. در این حالت، اداره مهاجرت معمولاً می‌خواد همون بخش غیرانگلیسی هم ترجمه بشه، حتی اگه بقیه‌ی مدرک انگلیسی باشه.

۲. وقتی مدرک اسکن یا کپی است و کیفیت پایینی دارد

گاهی مشکل از زبان نیست، از خوانایی مدرکه. اگر نسخه‌ای که در اختیار دارید کیفیت پایینی داره یا بخشی از متن محو شده، افسر پرونده ممکنه درخواست یک نسخه‌ی واضح‌تر یا حتی گواهی صحت (Certified Copy) بکنه؛ که این با ترجمه ناتی فرق داره ولی گاهی با هم اشتباه گرفته می‌شه.

۳. وقتی مدرک ترکیبی از فرمت‌های محلی و اصطلاحات غیراستاندارد است

بعضی مدارک، مخصوصاً از آمریکا، از سیستم‌های نمره‌دهی یا عناوین شغلی محلی استفاده می‌کنن که برای ارزیابی‌کننده‌ی استرالیایی آشنا نیست. در این موارد، هرچند از نظر فنی «ترجمه» لازم نیست، اما گاهی توصیه می‌شه یک نامه‌ی توضیحی یا Statutory Declaration همراه مدرک ارائه بشه تا ابهامی برای بررسی‌کننده پیش نیاد. این موضوع بیشتر در ارزیابی مدرک تحصیلی برای مسیرهای مهارتی دیده می‌شه.

اگر مسیر شما ویزای مهارتیه و می‌خواید بدونید دقیقاً چه مدارکی و با چه شرایطی باید ارائه بشن، پیشنهاد می‌کنم حتماً مطلب <a href=”https://autranslation.com/naati-translation-for-australia-skilled-visa/”>ترجمه ناتی برای ویزای مهارتی استرالیا (SkillSelect): چک‌لیست کامل مدارک</a> رو هم ببینید.

تفاوت بین «نیاز نداشتن به ترجمه» و «نیاز نداشتن به بررسی»

اینجا یک نکته‌ی ظریف وجود داره که خیلی از متقاضیان باهاش اشتباه می‌کنن: اینکه مدرکی نیازی به ترجمه نداره، به این معنی نیست که بدون بررسی دقیق قابل ارسال است. حتی مدارک انگلیسی‌زبان هم باید از نظر مطابقت اطلاعات هویتی (نام، تاریخ تولد، شماره پاسپورت) با بقیه‌ی مدارک پرونده بررسی بشن. تفاوت این با ترجمه رسمی یا ناتی رو اگه دقیق‌تر بخواید بدونید، مطلب <a href=”https://autranslation.com/naati-vs-official-translation/”>تفاوت ترجمه ناتی با ترجمه رسمی دادگستری</a> کمک‌تون می‌کنه که مرز این دو مفهوم رو دقیق‌تر بشناسید.

اگر مدرک ترکیبی از فارسی و انگلیسی باشد چه؟

این حالت خیلی رایجه، مخصوصاً برای کسانی که مدتی در ایران و مدتی هم در یک کشور انگلیسی‌زبان بودن. مثلاً ممکنه شناسنامه یا سند ازدواج‌شون در ایران صادر شده باشه و بعد یک تاییدیه یا الحاقیه هم در کانادا یا آمریکا گرفته باشن. در این حالت، بخش فارسی مدرک قطعاً باید توسط مترجم دارای مجوز NAATI ترجمه بشه، حتی اگه بخش انگلیسی نیاز به ترجمه نداشته باشه. برای مدارکی مثل شناسنامه و سند ازدواج که این حالت ترکیبی توشون رایجه، مطلب <a href=”https://autranslation.com/naati-translation-marriage-certificate-identity-document/”>ترجمه ناتی سند ازدواج و شناسنامه | معادل‌سازی اصطلاحات حقوقی</a> رو هم بخونید.

توصیه عملی: وقتی شک دارید، تایید بگیرید نه اینکه حدس بزنید

بارها دیده شده متقاضیانی که مدرک انگلیسی‌زبان داشتن، به‌خاطر یک اشتباه کوچیک – مثلاً نادیده گرفتن یک مهر غیرانگلیسی گوشه‌ی مدرک، یا ارسال یک اسکن کم‌کیفیت – با درخواست مدرک تکمیلی از طرف اداره مهاجرت مواجه شدن و پرونده‌شون هفته‌ها عقب افتاده. بهترین راه اینه که قبل از ارسال پرونده، مدرک رو با یک مترجم یا مشاور مهاجرتی که با استانداردهای NAATI و اداره مهاجرت آشناست، مرور کنید. حتی اگه در نهایت نیازی به ترجمه نباشه، این بررسی چند دقیقه‌ای می‌تونه از هفته‌ها تاخیر جلوگیری کنه.

اگه می‌خواید فهرست کامل‌تری از مدارکی که معمولاً به ترجمه ناتی نیاز دارن (و مدارکی که معمولاً نیازی ندارن) رو ببینید، مطلب <a href=”https://autranslation.com/naati-translation-documents-checklist/”>کدام مدارک برای ویزای استرالیا به ترجمه ناتی نیاز دارند؟</a> نقطه‌ی شروع خوبیه. و برای اینکه با رایج‌ترین اشتباهاتی که باعث تاخیر پرونده می‌شن آشنا بشید، حتماً <a href=”https://autranslation.com/naati-translation-common-mistakes/”>اشتباهات رایج در ترجمه ناتی</a> رو هم از دست ندید.

جمع‌بندی

مدارکی که کاملاً و بدون هیچ بخش غیرانگلیسی از یک کشور انگلیسی‌زبان مثل کانادا یا آمریکا صادر شدن، در حالت معمول نیازی به ترجمه ناتی ندارن. اما این قانون استثنا داره: مهرهای غیرانگلیسی، کیفیت پایین اسکن، اصطلاحات محلی غیرقابل‌فهم، یا ترکیب مدرک با بخش‌های فارسی، همگی می‌تونن باعث بشن نیاز به ترجمه یا حداقل توضیح اضافه پیدا کنید. بهترین کار اینه که قبل از ارسال، مدرک‌تون رو با یک متخصص چک کنید تا هیچ‌جای پرونده با ابهام باقی نمونه.